Jihar Katsina na daya daga cikin jihohin Arewa maso Yammacin Najeriya da suka yi suna a fannin kasuwanci, noma, da kuma sana’o’i. Tun shekaru masu yawa da suka wuce, Katsina ta kasance cibiyar kasuwanci inda ake hada-hadar kayayyaki tsakanin Najeriya da kasashen makwabta kamar Nijar da sauran kasashen Afirka ta Yamma.
Saboda wannan damar kasuwanci da albarkatun kasa, mutane da dama daga jihar Katsina sun samu nasarar tara dukiya mai yawa ta hanyar kasuwanci, zuba jari, noma, da kuma harkokin siyasa. Wadannan mutane ana kallonsu a matsayin hamshakan attajirai na Katsina, saboda tasirin da suke da shi a tattalin arzikin jihar da ma Najeriya baki daya.
A wannan makala, za mu duba wasu daga cikin masu kudin Katsina, mu san su waye, yadda suka samu dukiyarsu, da kuma rawar da suke takawa wajen cigaban al’umma.
1. Alhaji Dahiru Barau Mangal
Daya daga cikin shahararrun attajirai daga jihar Katsina shi ne Alhaji Dahiru Barau Mangal. An haife shi ne a garin Mangal da ke cikin karamar hukumar Mashi a jihar Katsina.
Alhaji Mangal ya yi fice sosai a fannin kasuwanci da zuba jari. Shi ne shugaban Max Air, daya daga cikin manyan kamfanonin jiragen sama a Najeriya. Kamfanin Max Air na gudanar da zirga-zirgar jiragen sama a cikin Najeriya da kuma zuwa kasashen waje.
Baya ga harkar jiragen sama, Alhaji Mangal yana da zuba jari a fannoni da dama kamar:
- harkar mai da iskar gas
- gine-gine
- kasuwancin kaya
- noma da harkokin abinci
A sakamakon wadannan kasuwanci, Alhaji Dahiru Mangal ya zama daya daga cikin masu kudin Katsina da suka fi shahara a Najeriya.
2. Alhaji Aminu Dantata (Dangin Kasuwanci na Arewa)
Ko da yake Alhaji Aminu Dantata ya fi shahara da Kano, yana da alaka mai karfi da kasuwanci a yankin Arewa baki daya, ciki har da Katsina. Iyalan Dantata suna daga cikin manyan ‘yan kasuwa da suka gina kasuwanci tun kafin samun ‘yancin kai a Najeriya.
Kasuwancin iyalan Dantata ya shafi fannoni da dama kamar:
- sayar da kaya da kayan abinci
- gine-gine
- harkar mai
- zuba jari a kamfanoni
Duk da cewa yawancin kasuwancin su yana Kano, tasirin su ya kai zuwa jihohi da dama ciki har da Katsina.
3. Alhaji Umaru Abdul Mutallab
Alhaji Umaru Abdul Mutallab yana daga cikin manyan attajiran Arewa da suka yi tasiri a harkar banki da kasuwanci. An haife shi ne a jihar Katsina kuma ya shahara sosai a Najeriya.
Ya taba rike mukamai masu muhimmanci kamar:
- shugaban bankin First Bank
- shugaban UBA
- babban jami’i a kamfanoni da dama
Mutallab ya tara dukiya mai yawa ta hanyar kasuwanci da kuma zuba jari a manyan kamfanoni. Haka kuma yana da tasiri a harkokin tattalin arziki da cigaban al’umma.
4. Alhaji Muhammadu Indimi
Alhaji Muhammadu Indimi yana daga cikin manyan attajiran Arewa masu tasiri a fannin man fetur. Shi ne shugaban kamfanin Oriental Energy Resources, wanda ke aiki a bangaren hakar man fetur da iskar gas.
Ko da yake an haife shi a jihar Borno, kasuwancinsa da zuba jarinsa sun shafi yankuna da dama na Arewa ciki har da Katsina.
Kamfanin Oriental Energy na daya daga cikin kamfanonin da suka taka rawa wajen habaka harkar man fetur a Najeriya.
5. Alhaji Sani Zangon Daura
Alhaji Sani Zangon Daura yana daga cikin shahararrun ‘yan kasuwa daga jihar Katsina. Ya yi suna sosai a fannin kasuwanci da kuma harkokin siyasa.
An san shi da zuba jari a fannoni kamar:
- kasuwancin kaya
- harkar gine-gine
- dillancin kayayyaki
- noma
Zangon Daura yana daya daga cikin mutanen da suka taka rawa wajen samar da ayyukan yi ga matasa a jihar Katsina.
6. Alhaji Musa Musawa
Alhaji Musa Musawa shi ma yana daga cikin fitattun ‘yan kasuwa daga jihar Katsina. Ya yi fice wajen zuba jari a harkokin kasuwanci da kuma ayyukan al’umma.
Musawa ya shahara wajen tallafawa al’umma, musamman a fannoni kamar:
- ilimi
- taimakon marasa galihu
- tallafawa matasa masu sana’o’i
Irin wadannan ayyuka sun sa sunansa ya shahara sosai a jihar Katsina.
Muhimmancin Attajirai Ga Cigaban Katsina
Masu kudin Katsina suna taka muhimmiyar rawa wajen habaka tattalin arzikin jihar. Wasu daga cikin gudunmawar da suke bayarwa sun hada da:
1. Samar da Ayyukan Yi
Yawancin kamfanonin da attajiran Katsina suka kafa suna daukar ma’aikata da dama. Wannan yana taimakawa wajen rage rashin aikin yi a jihar.
2. Zuba Jari a Kasuwanci
Masu kudin Katsina suna zuba jari a fannoni kamar noma, gine-gine, da kasuwanci. Wannan yana taimakawa wajen habaka tattalin arzikin yankin.
3. Taimakon Jama’a
Da yawa daga cikin attajiran suna taimakawa al’umma ta hanyar gina makarantu, asibitoci, da kuma bayar da tallafi ga marasa karfi.
4. Inganta Kasuwanci
Saboda tasirin da suke da shi, attajiran Katsina suna taimakawa wajen bude sabbin hanyoyin kasuwanci tsakanin jihar da sauran yankuna.
Hanyoyin da Matasa Zasu Bi Domin Samun Nasara
Idan aka duba tarihin wadannan attajirai, akwai darussa masu muhimmanci da matasa za su iya koya.
1. Ilimi
Ilimi na daya daga cikin manyan abubuwan da ke taimaka wa mutum samun nasara a rayuwa.
2. Juriya
Yawancin attajirai sun fuskanci kalubale kafin su kai ga matsayinsu na yanzu.
3. Sana’a da Kasuwanci
Kasuwanci da sana’o’i suna daga cikin hanyoyin da mutane da dama suka bi wajen tara dukiya.
4. Zuba Jari
Mutane masu kudi suna amfani da kudinsu wajen zuba jari domin samun karin riba.
Katsina a Matsayin Cibiyar Kasuwanci
Tun zamanin da, Katsina ta kasance muhimmiyar cibiyar kasuwanci a Arewa. A zamanin da, ‘yan kasuwa daga kasashen Afirka da Larabawa suna zuwa Katsina domin cinikayya.
A yau ma, kasuwanni a Katsina kamar:
- Kasuwar Katsina
- Kasuwar Daura
- Kasuwar Funtua
suna daga cikin wuraren da ake gudanar da hada-hadar kasuwanci sosai.
Wannan ne ya sa jihar ta samar da attajirai da dama a tsawon lokaci.
Kammalawa
Masu kudin Katsina suna daga cikin mutanen da suka taka muhimmiyar rawa wajen cigaban tattalin arzikin Arewa da Najeriya baki daya. Ta hanyar kasuwanci, zuba jari, da kuma taimakon al’umma, sun taimaka wajen habaka rayuwar mutane da dama.
Duk da cewa ba a san cikakken adadin dukiyar su ba kamar yadda ake yi wa attajiran duniya, amma tasirin da suke da shi a kasuwanci da cigaban al’umma ya nuna cewa suna daga cikin muhimman mutane a jihar Katsina.
A nan gaba, ana sa ran cewa karin matasa daga Katsina za su shiga harkar kasuwanci da zuba jari, wanda hakan zai taimaka wajen samar da karin masu kudin Katsina da za su taimaka wajen habaka tattalin arzikin jihar da kasa baki daya.
